Identiteti fetar islam në Gjermani

“O njerëz! Ne ju kemi krijuar prej një mashkulli dhe një femre dhe ju kemi bërë popuj e fise që të njiheni me njëri-tjetrin. Vërtet, më i nderuari tek Allahu është ai që është më i devotshmi prej jush. Allahu është, me të vërtetë, i Gjithëditur dhe Gjithënjohës.”

(Kur’an, Surja El-Huxhurat, 49:13)

Ky ajet thekson rëndësinë e njohjes, respektit dhe bashkëjetesës midis njerëzve të kulturave e prejardhjeve të ndryshme. Kjo ide gjen reflektim të qartë në realitetin shoqëror të Gjermanisë moderne.

Gjermania sot paraqet një ndër vendet më të rëndësishme evropiane ku bashkëjetojnë kultura dhe besime të ndryshme fetare. Ndër to, feja islame ka marrë një rëndësi të veçantë si rezultat i zhvillimeve historike, valëve migratore dhe nevojave ekonomike të pasluftës. Përhapja e Islamit në këtë shtet nuk është një dukuri e re, por një proces i vazhdueshëm që ka ndikuar thellë në formimin e identitetit fetar të miliona njerëzve që jetojnë aty.

Rrënjët moderne të Islamit në Gjermani lidhen kryesisht me vitet 1960, kur qeveria gjermane nënshkroi marrëveshje punësimi me vende si Turqia, Maroku dhe Tunizia për të plotësuar mungesat e fuqisë punëtore. Këta punëtorë, të quajtur “gastarbeiter”, nuk u kthyen në vendlindjet e tyre ashtu siç pritej fillimisht, por vendosën të qëndrojnë dhe të krijojnë komunitete të qëndrueshme. Ndërtimi i xhamive, themelimi i organizatave islame dhe krijimi i qendrave kulturore shënuan fillimin e institucionalizimit të fesë islame në Gjermani.

Pas viteve ’90, prania e Islamit u shtua më tej me ardhjen e refugjatëve nga vendet e Ballkanit, përfshirë Bosnjën dhe Kosovën. Sot, sipas vlerësimeve, në Gjermani jetojnë rreth pesë milionë myslimanë, që përbëjnë afërsisht 6% të popullsisë. Ky komunitet është i larmishëm, duke reflektuar tradita të ndryshme etnike, gjuhësore dhe fetare.

Në këtë kontekst, identiteti fetar luan një rol të rëndësishëm për individët myslimanë që jetojnë në Gjermani. Ai paraqet disa karakteristika kryesore:

1. Dinamizimi – Identiteti fetar është i ndryshueshëm dhe zhvillohet me kalimin e kohës. Përcaktimi i tij ndikohet nga përvojat personale, edukimi, presioni social, debatet politike dhe kontakti me kultura të reja. Brezat e rinj shpesh e përjetojnë fenë në mënyra më fleksibile, duke e harmonizuar atë me normat shoqërore gjermane.

2. Ndërlidhja me identitete të tjera – Identiteti fetar ndërthuret me identitete të tjera të rëndësishme, si ai etnik, kombëtar, gjinor apo kulturor. Te rinia myslimane në Gjermani hasim shpesh një kombinim të përbashkët midis fesë, origjinës familjare dhe identitetit qytetar gjerman. Kjo ndërlidhje mund të sjellë pasuri kulturore, por edhe dilema identitare.

3. Funksioni orientues dhe strukturues – Identiteti fetar i jep kuptim jetës dhe orienton sjelljen, duke krijuar ndjenjën e qëllimit, përkatësisë dhe stabilitetit shpirtëror. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një shoqëri të madhe dhe dinamike si ajo gjermane, ku individi mund të ndihet i humbur pa referenca morale e komunitare.

Institucionet fetare islame në Gjermani shërbejnë jo vetëm për rituale, por edhe si qendra edukimi, ruajtjeje të traditave dhe integrimi social. Për shumë familje, xhamitë janë vendi ku përcillen ndër breza vlerat e fesë, kulturës dhe gjuhës.

Megjithatë, prania e Islamit nuk ka qenë pa sfida. Debatet për integrimin, shamia, mësimi fetar në shkolla apo ndërtimi i xhamive kanë sjellë diskutime të gjera. Në raste të caktuara, paragjykimet dhe stereotipet kanë ndikuar perceptimet shoqërore. Sidoqoftë, pjesa dërrmuese e myslimanëve në Gjermani jetojnë në pajtim me ligjin dhe kontribuojnë aktivisht në ekonomi, arsim dhe jetën publike.

Brezi i ri, i rritur në Gjermani, po ndërton ura të reja komunikimi mes fesë islame dhe vlerave demokratike. Përmes edukimit, pjesëmarrjes në institucionet publike dhe angazhimit shoqëror, ata shihen si kontribuues të rëndësishëm në jetën qytetare.

Në të ardhmen, Gjermania pritet të mbetet një vend ku Islami do të luajë një rol të vazhdueshëm në peizazhin social. Dialogu ndërfetar, respekti dhe bashkëpunimi institucional janë çelësi për zhvillimin e harmonisë dhe tolerancës. Islamit iu deshën dekada të rrënjosej këtu, por sot ai është pjesë e pandashme e identitetit modern gjerman.

Shkroi:

Mr. sc. Nesat Ramadani